3. Safak vakti agarmadan
evvelki zamandan ta gün batincaya kadar orucu bozan
seylerden kendini muhafaza etmek.
Orucun farz olmasinin 7 sarti
vardir.
1. Müslüman
olmak.
2. Bülüg çagina erismis
olmak.
3. Akilli
olmak.
4. Hayatta
olmak.
5. Mukim olmak yani seferi
olmamak.
6. Hayizli
olmamak.
7. Nifasli
olmamak.
Orucu bozan seyler:
1- Yemek
yemek
2- Içecek seylerden bir sey
içmek
3. Cima etmek. (cinsi
münasebette buliunmak)
4. Hayizli
olmak.
5- Nifasli
olmak.
6- Agiz dolusu
kusmak.
Bazi seyler vardir ki, orucu bozmaz
, üzerinden farz düser , ama fazla olan sevabi gider.
Çektigi açlik ve susuzluk yaninda kalir diye hadis-i
serifte belirtilmistir ki sunlardir. Yalan söylemek,
giybet etmek, dedikodu (söz tasimak) yalan yere yemin
etmek gibi seyler orucu bozmaz ama orucun sevabini
götürür.
Yedi kimse vardir ki, o kimselerin
oruç tutmamalarina seriat müsaade
etmistir.
1. Hasta
2.
Misafir
3. Hayizli
kadin
4. Nifas üzere olan
kadin
5. Hamile olan kadin , eger
gücü yetmezse
6. Emzikli kadin, çocuguna
zarar gelmesinden korkarsa
7. Çok yasli olan
ihtiyarlar
Oruç
tutmayabilir.
Oruçta Iki çesit niyet
vardir.
1. Ramazan , nafile,nazeri
muayyen bu üçünün niyeti aynidir. baslangici; günün
dogmasindan sonra günes zevale gelmeden yememis ve
içmemis oldugu halde niyet ederse oruç sahih olur.
Zeval vaktinde ve daha sonra yapilan niyet sahih
olmaz.
2. Kazai Keffaret, Nezri
mutlak; bu üçünün de niyeti aynidir. Gün batimindan
itibaren tan yeri agarmazdan evvel( imsak vakti)
arasinda nityet edilirse oruç sahih olur. Tan yeri
agardiktan sonra bu tür oruç için niyet edilmesi caiz
degildir.
Oruç tutanlar üç türlüdür. Cahiller
orucu, Alimler orucu, Peygamberler
orucu.
2- Alimler orucu: Yemezler,
içmezler, Cima etmezler, ama günahta
islemezler.
3- Peygamberler orucu: Onlarda
evvelkiler gibi Yemezler, içmezler, Cima etmezler,
ayrica günah islemedikleri gibi bütün süpheli islerden
kaçarlar.
Bes
kimse orucunu bozsa onlara Keffaret lazim
gelmez.
1- Hasta
2-
Misafir
3- Emzikli kadin çocuguna
zarar geleceginden korktuysa.
4- Çok yasli
kisiye
5- Açlik ve susuzluktan dolayi
ölmekten korkan kisiye
Bu kisilere Keffaret
gerekmez ancak özrü gittikten sonra tutamadigi
oruçleri gününe gün olarak kaza yapmasi lazimdir.
Ramazanin ilk günü hakkinda süphe
varsa bir kaç çesit niyet vardir.
Ramazan oldugundan
süphelenildigi zaman:
Ramazana niyet etmek,
yahut baska bir vacib oruca niyet etmek yahut ramazan
ise ramazan degilse nafileye niyet etmek. Bunlar
kerahatle caizdir.
Bir çesidi ise kerahatsiz
caizdir. O mutlak oruca niyet etmis yahut sabana yani
nafileye diye niyet edilmis ise bunda kerahat yoktur
böyle yapilmasi caizdir.
Niyetin bir sekli
vardir ki bu caiz degildir: Eger ramazan ise ramazana
niyet ettim, degilse niyetsizim demek caiz degildir.
Bir kimse ramazanda oruca
niyet etse, ögleden evvel yese Imam-i Azam'a göre
keffaret lazim degil, Imameyn katinda ise keffaret
lazim gelir. Eger ögleden sonra yerse keffaret
gerektiginde Hepsi ittifaki
etmislerdir.
Bir kimse iki, ya üç
Ramazandan birer gün oruç bozsa her birinden dolayi
birer kaffaretmi yapar yoksa üçüne bir keffaret mi
yapmasi gerektiginde ihtilaf vardir. Ancaqk güzel olan
her birine ayrica keffaret yapmasidir.
Bir kisinin ramazandan borcu
olsa o kisi tutmasa ve üzerinden bir sene geçse, bazi
ülemanin beyanina göre o adam günahkar olur.
Bir kisi keffaret tutarken
Ramazan-i serif gelse Ramazandan sonra tekrar bastan
tutmasi lazim gelir. Evvelkiler
sayilmaz.
Bir kisi sefere niyeti olmadan
orucunu bozsa ama sonra sefere gitmesi icab etse hem
kaza hem keffaret icab eder.
Bir kisi Ramazanda sefere
niyet etse orucunu yese. sonra sefere gitmese kaza
lazim olur. keffaret gerekmez. Ancak aksama kadar
yemek yemesi haramdir. Sonra gününe gün olarak kaza
eder.
Bir kisi sefere niyet etmeden
orucunu bozsa sonra zorla sefere gönderseler
(sürseler) ihtilaflidir. Asil olan hem kaza hem
keffaret gerekir.
Bir kimse ramazanda deli olsa(
aklini kaybetse) ve tekrar bulsa yani ramazanin bir
kismini deli olarak geçirse deli oldugu gün kadar kaza
eder. eger akli yerine gelmezse Ramazan orucu onun
üzerinden düser.
Bir kimse unutarak yese, yahut
unutarak cima etse orucu bozulmaz. Eger orucum bozuldu
sanip yerse kaza lazim olur. Keffaret lazim olmaz.
Eger orucunun bozulmadigini bilip yerse hem kaza hem
keffaret lazim gelir.
Bir kimse terini yutsa yahut
boyali bir ipligi çignese ve boyasini yutsa yahut
baska birisinin tükürügünü yutsa yehut kendi
tükürügünüdisari çikarip yutsa yahut dislerinin
arasinda olan yemek artiklarini yese nohut tanesinden
fazla oldugu taktide bu nlarin hepsinde kaza lazim
olur Ancak diger bir sekilde ihtilafli olup asil olan
orucun bozulmasidir.
Bir kimse avuç miktari tuz
yese orucu bozar. Ancak sadece kaza gerekir. fakat
azicik yemis olsa orucu fasit olur.
Bir kimse çalisirken bunalsa
ikindiden sonra orucunu yese hem kaza hem keffaret
gerekir. Ancak bir kadin(evli) veya cariye bunalipta
yerse bu çalismadigi durumda erkegi veya
sahibi(cariyenin) dövecek olursa keffaret gerekmez)
kaza gerekir.
Bir kimse susam tanesini
sadece çignese ve yutmasa orucu bozulmaz. Fakat
yutarsa ister çignesin ister çignemesin orucu bozulur.
Oruç
onbes çesittir.
Üçü farz, üçü vacib, basi
haram, dördü sünnettir.
Farz olan ;
Ramazan, Kaza, Keffaret.
Vacib olanlar:
Nezri muayyen, nezri mutlak ve nafileyi geri çevirmek(
kaza etmek).
Haram olan: Ramazan bayraminin
ilk günü, Kurban bayraminda dört gün, yani yilda 5 gün
oruç turmak haramdir.
Sünnet olan oruç:
Islami aylarin on üç, on dört ve on besinci günlerinde
oruç tutmak, Davud (a.s.) in orucu bir gün tutup bir
gün tutmamak. Pazartesi , persembe , asure günü, arefe
günü ve benzer mübarek günlerde oruç tutmak
sünnettir.