KURBANIN POSTU ve BUNA BENZER
SEYLERI HAKKlNDA YAPILMASI UYGUN OLAN
ISLEMLER
YANLISLIKLA BASKASININ KURBANINI
KESMEK
AKIKA
KURBANI
KURBAN HAKKINDA GEREKLI ILMIHAL
BILGILER
"Udhiye" ve "dahiye"
Kurban Bayrami güinlerinde kesilen hayvanin ismidir.
Kurban da denilir. Kurban kelimesi de Arapça olup.
kendisiyle Allah'a yaklasilan seydir. Udhiyenin çogulu
"edahi" dahiyenin çogulu da "dahaya" gelir. "Zebaih"
bunu da içine alici oldugu için "udhiye"nin burada,
anilmasi gerekli olmustur. Kurban kesmeye tedhiyye denir
ki, taat niyetiyle kendine mahsus vakitte yine kendine
mahsus hayvani kesmek. yani zebh yahut nahretmekten
ibarettir , Kurban kesmenin sifati. sarti. sebebi.
vakti. rüknü. hükmü vardir. Kurban kesmenin sifati
: Vücubdur. Hadis-i serifte: .Hali vakti yerinde
olup da kurban kesmeyen kimse bizim namaz kildigimiz
yere yaklasmasin. (ibn Mace. Edahi buyurulmustur. Bu
gibi asiri ceza ile tehdit ancak vacibin terkine ait
olur. Vacip olan kanin akitilmasidir. Kurbani canli
olarak tasadduk etmekle uhdesinden düsmüs olmaz.
Kani akitlidiktan sonra etini tasadduk etmek
müstehaptir. Edilmese de olur . Kurban kesmenin
sartlari: Islam, hürriyet, ikamet, sahibinin ser'an
zengin sayildigi servettir . Müslüman olmayana, hür
olmayana, mukim olmayana kurban kesmek vacip olmadigi
gibi sadaka-i fitir nisabma sahip olmayana da vacip
degildir. Ikamet, sehirde. köyde ve kirda mukim olmaya
samildir ki. misafir olmamak demektir. Nisaba malik
olmayanlann kurban kesmesi nafile oldugu gibi. Mekkeli
olmayan hacilar misafir oldugu için onlann kurban
kesmesi de nafiledir. Hacc-i kiran ve temettu kurbani
kesmek vaciptir. Nitekim Hac Kitabi'nda geçmistir.
Kurban kesmenin vacipliginde erkeklik sart olmadigi
için. nisaba malik olan her kadina da kendi parasiyla
kurban kesmek vaciptir. Kurban kesmenin
sebebi: Vakittir. Vakit tekerrür ettikçe kurban
kesmenin vacipligi de tekerrür eder. Kurban
kesmenin vakti : Nahr günleridir ki. Zilhicce'nin
onuncum on birinci ve on ikinci günleridir.En faziletli
olani ilk günüdür Sehirlerde bayram namazindan sonra,
köylerde ve göçebelikte fecrin do-gusundan sonra kurban
kesilir. çünkü bu sonuncularin bayram namazi yoktur.
Kurbani gece kesmek mekruhtur. Kurban kesmenin rüknü
: Kesilmesi caiz olan hayvani kesmekten
ibarettir. Kurban olmak üzere kesilmesi caiz olan
hayvan üç çesittir : Deve, sigir. koyun ve keçidir.
Bunlarin erkegi ve disisi kurban olur. Devenin ve
sigirin disisi. koyun ve keçinin erkegi efdaldir. Tavuk,
horoz ve etleri yenilen vahsi hayvanlar kurban edilemez
Devenin ancak bes seneligi. sigirin (inek. öküz, manda)
iki seneligi koyun ve keçinin bir seneligi kurban
kesilir . Bilhassa koyunun gösterisli olan alti aylik da
yeterlidir. Bir koç veya teke ne kadar yasli ve
gösterisli olsa da bir kisiden fazlasina kurban
olamaz. Bir deve veya sigir yedi kisiye kadar
ortaklik kabul eder . Sarti : Ortaklarin hep ehl-i
kurbet olmalari ve ancak kurban kasdiyla istirak etmis
bulunmalaridir . EhI-i kurbet olmak", ehl-i islam
olmak demektir: Çünki kurbet taattir. Taat da Islam
iledir. Içlerinde Müslüman olmayan. yahut kurbandan
baska gayesi oIan : Mesela et almak veya ticaret yapmak
kasdiyla istirak eden oIursa, kan akitma (iraka)
parçalanma kabul etmeyeceginden hiçbirininki kabul
oImaz. Ortakligin satin almadan önce olmasi evladir.
Hür bir Müslümanin kurban etmek üzere satin aldigi bir
deve veya sigira ehl-i kurbetten alti kimse sonradan
dahi istirak edebilir. Kurban kesmenin hükmü
: Dünyada vacibi yerine getirmek ve ahirette
Allah'm luff-u keremi ile sevaba
kavustnaktir.
KURBAN EDILECEK HAYVANDA ARANAN
VASIFLAR
Kurbanlik
hayvanin keçi veya disi olmasinda beis olmadigi gibi,
boynuzlu veya boynuzsuz, yahut boynuzu biraz kirik veya
husyesinin buruk olmasinda dahi beis yoktur Asagidaki
ayiplardan beri olmasi lazimdir
:
1 -Körlük,
2 -Tek
gözlülük,
3 -Dissizlik,
4 -Kulaksizlik,
5 -Kesilecek yere yürüyemeyecek
kadar topal veya hasta,
7 -Kemikleri içinde iligi
kalmamis derecede zayiflik,
Zikredilen ayiplardan biri ile ayipli
olan hayvan kurban olamaz. Kurban, ayipsiz olarak satin
alinmis olup da zikrolunan ayiplardan biriyle satin alan
kisi yaninda sonradan ayipli olma durumunda, alan kisi
zengin ise onun yerine baskasini kurban eder. Fakir ise
o kurban yeter. Fakire kurban vacip olmadigindan
satin alma esnasinda ayipli olan kurban bile ona kafi
gelir (Bkz. Dürrül.Muhtar).
Kurban, fakirin
satin almasiyla gerçekleseceginden, kayip veya çalinmis
olduktan ve yerine digeri kesildikten sonra ortaya
çikmasi halin de fakir onu da keser. Zengine kestigi
kurban yeter (Bkz. Dürrü.I-Muhtar)
Kurbanlik hayvan
nezredilmek veya kurban kesmek gayesiyle satin
alinarak belirlenmisken. kurban günlerinin
geçmesiyle kesilmemis olmasi halinde, mevcut ise
aynen, zayi olmus ise kiymeten tasadduk edilir.
Hüküm gelecek seneye intikal etmez . Kurban
kesen kimse kurbanin etinden hem yer, hem de
yedirir . Yedirdigi kimse fakir de olmayabilir.
Kurban eti geriye birakilmak üzere
saklanilabilir de. Uygun olan tasadduk da etmek
ve tasadduk edilenin üçte birden az olmasidir.
Zira infakta bulunanlar için bolluk üzere
dagitmayip alikoymak da mendup olur (Bkz.
Dürrül-Muhtar).
Kurbani elinden gelirse
kendi eliyle kesmek menduptur . Elinden
gelmiyorsa yaninda bulunarak baskasina kestirir.
Kurbani ehl-i kitaba kestirnek mekruhtur
KURBANIN POSTU ve BUNA BENZER
SEYLERI HAKKlNDA YAPILMASI UYGUN OLAN
ISLEMLER
Kurbamn postu tasadduk
olunur yahut ondan kalbur dagarcik. sofra
seccade veya kürk edinilebilir. Keçinin tulumu
çikarilarak ondan kirba veya kova yaprlir ;
yahut post istifade edilecek demirbas bir esya
ile degisttirilir (Mübadele). Kurbanm gerek
eti, gerekse postu satilip da parasi alinir veya
demirbas olmayan bir esya ile degistirilir ise
kiymeti tasadduk edilir Ondan kasap ücreti de
verilmez. Kurbani kesmeden önce tüyünü
kirpmak mekruhtur. Eger kirpmis ise onu tasadduk
eder. Kestikten sonra tüyünü yolup veya kirkip
kullanabilir . Kurbanlik hayvanin siitiinden
de faydalanmak mekruh olur
.
YANLISLIKLA BASKASININ
KURBANINI KESMEK
Iki kimse hata edip,
her biri digerinin koyununu kurban etse, kesilen
hayvan kesenin kurbani olmak üzere caizdir ve
bedelini ödemek gerekmez . Mevcut ise onlardan
her biri kendi kurbanini alir. yenilmis ise
birbirleriyle helallesirler. Eger benimki daha
büyüktü yahut benimki daha semizdi diye cimrilik
edelirse her birinin digerine etin kiymetini
ödemesi ve alin diktan sonra tasadduk etmeleri
gerekir.
AKIKA KURBANI
"Akika" -ki Islami
ismi nesikedir ; dogan çocugun yedinci günü basi
tiras edilerek kesilen kurbandir. Dogan çocugun
basindaki ana tüyü demek olan "akika" o kurbana
isim olmustur. Onlardan birine kiz (dogumu)
müjdesi verilince, kendisi pek öfkeli olarak,
yüzü simsiyah kesilir.. (Nahl, 16/58) ayet-i
kerimesi delil oldugu üzere cahiliye Araplari
kiz çocugu istemedikleri ve hatta bazilari ve'd
bile ettikler için, akikayi erkek çocuga
yaparlar ve çocugun bas tüylerini tiras da edip,
akikanin kanini çocugun basina sürerlerdi.
Peygamberimiz (s.a.v.) Efendimiz
Hazretleri bu adet-i cahiliyeyi, kurbani Allah'a
sükür olarak kiz çocuguna dahi tesmil ve çocugun
basina kan sürmeyi, zaferan sürmeye ve
tüylerinin agirliginca tasadduk etmeye
çevirmistir. Akika sözünü de onda mülahaza
olunan ukuk manasindan dolayi (nesike)ye tahvil
buyurmuslardir.
Hanefi fikhinin
mütedavil kitaplarinda akika bahsi görülemez.
Fetava-i Hindiye'nin Kerahiyet Kitabi'nin yirmi
ikinci babinda su kadarcik malumat verilmistir :
Oglan ve kiz çocugu için akika -ki dogumunun
yedinci günü bir koyun veya keçi kesip zirafet
vermek ve çocugun saçini tiras etmektir-
mübahtir. Ne sünnet: ne de vaciptir. Kender'nin
Kitabu'1-Veciz'inde böyledir. Imami Muhammed
akika hakkinda: isteyen yapar, isteyen yapmaz..
demistirki, bu mübah oldugunu ifade eder. Artik
onun sünnet o1dugu söylenemez. Camiu's-Sagir.de
: "Ne oglan ve ne kiz çocuguna akika edilmez"
denilmek1e onun kerahetine isaret edilmistir.
Bedeyius-Sana'nin Kitabti'1-Udhiye'sinde böyle
zikredilmistir. Tenkih-i Hamidiye'nin Zebaih'nde
Sirac ve Hac'dan olan naklin de de: .Akika
meselesi nafiledir. "Dileyen yapar, dileyen
yapmaz" denilmek1e beraber Hz. Peygamber
(s.a.v.)'in Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin için nesike
olarak bir koç; kurban ettikleri de
zikrolunmustur .
Safi ulemasmm
kitaplarinan Mizan-i serani'de açik1andigina
göre, akika kurbani Imam Malik ve Imam
Safii'ye göre miistehap. Imam Ebu Hanife'ye
göre miistehap degil, mübahtir. Imami Ahmed
b. Hanbel'den iki rivayetin meshur olanima göre
sünnet. diger rivayete göre vaciptir.
Eimme-i Selase, çocuk erkek olursa
erkegin mirasi ve sehadeti iki kat oldugu gibi
onun akikasida iki koyun; kiz olursa bir koyun
oldugunu söylemislerdir, Imam Ma1ik'e göre erkek
çocuga da akika kiz çocugunda oldugu gibi bir
koyundur. Imam Safii ve Ahmed'e göre çocugun
selametini tefeüllen. yani selamette olacagini
ümit ederek "akika"nm kemikleri kirIimayip,
büyük büyük parça olarak pisirilmesi müstehap
olup, digerlerine göre, aksine çocugun
tevazuunun artmasi ve beseriyet atesinin
sönmesini ümit ederek; akikanin pisirilmesinde
kemikleri kirmak müstehap olur .
Camius-Sagir'in hadislerinden anlasildigina
göre, çocugun nesikesi, dogumunun yedinci, yahut
on dördiincii veya yirmi birinci günü kesilir.
Tenkih-i Hamidiye'de söyle zikredilmistir:
Dogumdan buluga kadar nesike vaktidir. Dogumun
yedinci günü efdaldir. .Nesike, kurban gibi
sabah1eyin kerahet vakti çiktiktan sonra. günün
baslangicina kesilir. Kemigi kirilmayarak
pisirilir ; sonra tasadduk olunur; yenir ve
yedirilir. Budu anneye verilir. Çocuklugunda
akika kurbani kesilmeyen kimse, kendisi için
kesebilir.
Kaynak : Mehmet Zihni
Efendi'nin Nimet-i Islam isimli
eserinden.
"...Her kim hadislerimden 40
tanesini belleyip baskasinada ögretirse
:ALLAHU
TAALA :onu kiyamet
gününde bilginler ve fakihler arasinda
diriltsin..."
Kurbanlik hayvan
nezredilmek veya kurban kesmek gayesiyle satin
alinarak belirlenmisken. kurban günlerinin
geçmesiyle kesilmemis olmasi halinde, mevcut ise
aynen, zayi olmus ise kiymeten tasadduk edilir.
Hüküm gelecek seneye intikal etmez . Kurban
kesen kimse kurbanin etinden hem yer, hem de
yedirir . Yedirdigi kimse fakir de olmayabilir.
Kurban eti geriye birakilmak üzere
saklanilabilir de. Uygun olan tasadduk da etmek
ve tasadduk edilenin üçte birden az olmasidir.
Zira infakta bulunanlar için bolluk üzere
dagitmayip alikoymak da mendup olur (Bkz.
Dürrül-Muhtar).
Kurbani elinden gelirse
kendi eliyle kesmek menduptur . Elinden
gelmiyorsa yaninda bulunarak baskasina kestirir.
Kurbani ehl-i kitaba kestirnek mekruhtur
KURBANIN POSTU ve BUNA BENZER
SEYLERI HAKKlNDA YAPILMASI UYGUN OLAN
ISLEMLER
Kurbamn postu tasadduk
olunur yahut ondan kalbur dagarcik. sofra
seccade veya kürk edinilebilir. Keçinin tulumu
çikarilarak ondan kirba veya kova yaprlir ;
yahut post istifade edilecek demirbas bir esya
ile degisttirilir (Mübadele). Kurbanm gerek
eti, gerekse postu satilip da parasi alinir veya
demirbas olmayan bir esya ile degistirilir ise
kiymeti tasadduk edilir Ondan kasap ücreti de
verilmez. Kurbani kesmeden önce tüyünü
kirpmak mekruhtur. Eger kirpmis ise onu tasadduk
eder. Kestikten sonra tüyünü yolup veya kirkip
kullanabilir . Kurbanlik hayvanin siitiinden
de faydalanmak mekruh olur
.
YANLISLIKLA BASKASININ
KURBANINI KESMEK
Iki kimse hata edip,
her biri digerinin koyununu kurban etse, kesilen
hayvan kesenin kurbani olmak üzere caizdir ve
bedelini ödemek gerekmez . Mevcut ise onlardan
her biri kendi kurbanini alir. yenilmis ise
birbirleriyle helallesirler. Eger benimki daha
büyüktü yahut benimki daha semizdi diye cimrilik
edelirse her birinin digerine etin kiymetini
ödemesi ve alin diktan sonra tasadduk etmeleri
gerekir.
AKIKA KURBANI
"Akika" -ki Islami
ismi nesikedir ; dogan çocugun yedinci günü basi
tiras edilerek kesilen kurbandir. Dogan çocugun
basindaki ana tüyü demek olan "akika" o kurbana
isim olmustur. Onlardan birine kiz (dogumu)
müjdesi verilince, kendisi pek öfkeli olarak,
yüzü simsiyah kesilir.. (Nahl, 16/58) ayet-i
kerimesi delil oldugu üzere cahiliye Araplari
kiz çocugu istemedikleri ve hatta bazilari ve'd
bile ettikler için, akikayi erkek çocuga
yaparlar ve çocugun bas tüylerini tiras da edip,
akikanin kanini çocugun basina sürerlerdi.
Peygamberimiz (s.a.v.) Efendimiz
Hazretleri bu adet-i cahiliyeyi, kurbani Allah'a
sükür olarak kiz çocuguna dahi tesmil ve çocugun
basina kan sürmeyi, zaferan sürmeye ve
tüylerinin agirliginca tasadduk etmeye
çevirmistir. Akika sözünü de onda mülahaza
olunan ukuk manasindan dolayi (nesike)ye tahvil
buyurmuslardir.
Hanefi fikhinin
mütedavil kitaplarinda akika bahsi görülemez.
Fetava-i Hindiye'nin Kerahiyet Kitabi'nin yirmi
ikinci babinda su kadarcik malumat verilmistir :
Oglan ve kiz çocugu için akika -ki dogumunun
yedinci günü bir koyun veya keçi kesip zirafet
vermek ve çocugun saçini tiras etmektir-
mübahtir. Ne sünnet: ne de vaciptir. Kender'nin
Kitabu'1-Veciz'inde böyledir. Imami Muhammed
akika hakkinda: isteyen yapar, isteyen yapmaz..
demistirki, bu mübah oldugunu ifade eder. Artik
onun sünnet o1dugu söylenemez. Camiu's-Sagir.de
: "Ne oglan ve ne kiz çocuguna akika edilmez"
denilmek1e onun kerahetine isaret edilmistir.
Bedeyius-Sana'nin Kitabti'1-Udhiye'sinde böyle
zikredilmistir. Tenkih-i Hamidiye'nin Zebaih'nde
Sirac ve Hac'dan olan naklin de de: .Akika
meselesi nafiledir. "Dileyen yapar, dileyen
yapmaz" denilmek1e beraber Hz. Peygamber
(s.a.v.)'in Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin için nesike
olarak bir koç; kurban ettikleri de
zikrolunmustur .
Safi ulemasmm
kitaplarinan Mizan-i serani'de açik1andigina
göre, akika kurbani Imam Malik ve Imam
Safii'ye göre miistehap. Imam Ebu Hanife'ye
göre miistehap degil, mübahtir. Imami Ahmed
b. Hanbel'den iki rivayetin meshur olanima göre
sünnet. diger rivayete göre vaciptir.
Eimme-i Selase, çocuk erkek olursa
erkegin mirasi ve sehadeti iki kat oldugu gibi
onun akikasida iki koyun; kiz olursa bir koyun
oldugunu söylemislerdir, Imam Ma1ik'e göre erkek
çocuga da akika kiz çocugunda oldugu gibi bir
koyundur. Imam Safii ve Ahmed'e göre çocugun
selametini tefeüllen. yani selamette olacagini
ümit ederek "akika"nm kemikleri kirIimayip,
büyük büyük parça olarak pisirilmesi müstehap
olup, digerlerine göre, aksine çocugun
tevazuunun artmasi ve beseriyet atesinin
sönmesini ümit ederek; akikanin pisirilmesinde
kemikleri kirmak müstehap olur .
Camius-Sagir'in hadislerinden anlasildigina
göre, çocugun nesikesi, dogumunun yedinci, yahut
on dördiincii veya yirmi birinci günü kesilir.
Tenkih-i Hamidiye'de söyle zikredilmistir:
Dogumdan buluga kadar nesike vaktidir. Dogumun
yedinci günü efdaldir. .Nesike, kurban gibi
sabah1eyin kerahet vakti çiktiktan sonra. günün
baslangicina kesilir. Kemigi kirilmayarak
pisirilir ; sonra tasadduk olunur; yenir ve
yedirilir. Budu anneye verilir. Çocuklugunda
akika kurbani kesilmeyen kimse, kendisi için
kesebilir.
Kaynak : Mehmet Zihni
Efendi'nin Nimet-i Islam isimli
eserinden.
"...Her kim hadislerimden 40
tanesini belleyip baskasinada ögretirse
:ALLAHU
TAALA :onu kiyamet
gününde bilginler ve fakihler arasinda
diriltsin..."